Czy można skompensować wierzytelności, jeśli jedna z nich została zajęta przez komornika?

Kompensata jako popularna forma rozliczania bezgotówkowego między przedsiębiorcami.

W obrocie gospodarczym dość powszechną jest praktyka bezgotówkowego rozliczania wzajemnych należności w formie kompensat. Aby do niej doszło Podmiot A, który wystawił Fakturę 1 na Podmiot B, powinien złożyć oświadczenie o potrąceniu w/w należności z należnością,  wynikającą z Faktury 2, wystawioną przez Podmiot B na Podmiot A.

Na skutek powyższego obie wierzytelności ulegają redukcji do wysokości należności niższej.

Aby możliwym było dokonanie kompensaty, należności z obu faktur powinny stać się wymagalne (terminy ich płatności muszą upłynąć).

Oczekiwanie na wymagalność należności celem ich skompensowania.

Często zdarza się przy tym tak, że Podmiot  A, nie reguluje należności z Faktury 2, pomimo tego, że termin jej płatności upłynął, oczekując tym samym na wymagalność Faktury 1, po to właśnie, aby skompensować obie wierzytelności.

A co jeśli komornik zajmie jedną z należności?

Co jednak w sytuacji, gdy oczekując na upływ terminu płatności Faktury 1, Podmiot  A otrzyma od komornika pismo, informujące go o zajęciu należności z Faktury 2? Czy w takiej sytuacji Podmiot A jest zobowiązany do przelania całej należności z Faktury 2  bezpośrednio komornikowi, czy też może on skompensować należność z Faktury 1 z należnością z Faktury 2 ?

Kiedy dochodzi do zajęcia wierzytelności?

Tytułem wstępu wskazać należy, że do zajęcia należności z Faktury 2 dojdzie z chwilą, w której Podmiot A otrzyma od komornika pismo informujące go o powyższym (w związku z wszczęciem egzekucji przeciwko Podmiotowi B). W takiej sytuacji Podmiot A co do zasady  jest zobowiązany do przekazania należności z Faktury 2 bezpośrednio komornikowi.

Kiedy niedopuszczalną jest kompensata wierzytelności, z których jedna zajęta została przez komornika?

Zgodnie z przepisami prawa kompensata wierzytelności wzajemnych jest wykluczona w 2 przypadkach, a mianowicie wtedy, gdy:

1. Faktura 1 wystawiona zostanie po zajęciu przez komornika należności wynikającej z Faktury 2 albo
2. Faktura 1 wystawiona zostanie przed zajęciem przez komornika należności z Faktury 2, lecz najpierw upłynie termin płatności Faktury 2, a potem Faktury 1.

Kiedy zatem można dokonać kompensaty wierzytelności zajętej przez komornika?

Podmiot A jest zatem uprawniony skompensowania należności z Faktur 1 i 2, pomimo zajęcia przez komornika należności z Faktury 2 wyłącznie wtedy, gdy:

• Faktura 1 wystawiona zostanie przed zajęciem przez komornika należności wynikającej z Faktury 2 oraz
• najpierw upłynie termin płatności należności, wynikającej z Faktury 1 (termin płatności z Faktury 2 upłynie później).

Na zakończenie warto dodać, że po dokonaniu kompensaty należy wysłać do komornika pismo informujące go o dokonanej kompensacie, skutkującej brakiem przelania na jego rachunek należności, wynikającej z Faktury 2.

W powyższym wpisie wykorzystano zdjęcie Mateusza Dach opublikowane w serwisie pexels.com.